Chào các bạn, vẫn là Quang VN đây,
Nhưng hôm nay, tôi không ngồi đây với tư cách là một blogger tài chính hay một người mọt sách văn học. Hôm nay, tôi viết những dòng này với tư cách là một ông bố đang tập sự – bố của một cô công chúa nhỏ 3 tuổi.
Có anh em nào ở đây giống tôi không? Ngày đón con chào đời, bế cái sinh linh bé bỏng, mềm mại ấy trên tay, tôi vừa hạnh phúc tột độ, vừa… sợ hãi. Sợ vì không biết phải làm sao để bảo vệ con giữa thế giới đầy cạm bẫy này. Sợ vì mình là đàn ông, vốn quen với sự mạnh mẽ, thô ráp, làm sao đủ tinh tế để hiểu và nuôi dạy một cô con gái nhạy cảm?
Chúng ta thường nghe câu “Con gái là người tình kiếp trước của cha”. Nghe thì lãng mạn đấy, nhưng thực tế nuôi dạy thì “toát mồ hôi hột”. Chiều quá thì sợ con hư, nghiêm khắc quá thì sợ con xa lánh.
Giữa lúc đang loay hoay giữa ma trận sách nuôi dạy con kiểu Mỹ, kiểu Do Thái, kiểu Pháp… tôi tình cờ va phải cuốn “Cha mẹ Nhật nuôi dạy con gái”. Và thú thật, nó đã thay đổi hoàn toàn cách tôi nhìn nhận vai trò làm bố của mình.
1. Tại sao lại là “Kiểu Nhật”?
Trước khi đọc cuốn này, hình dung của tôi về phụ nữ Nhật là những người nhẹ nhàng, cúi chào gập người, và có phần cam chịu. Tôi sợ dạy con theo kiểu Nhật thì con mình sẽ yếu đuối.
Nhưng tôi đã nhầm to.
Cuốn sách này mở ra một triết lý giáo dục mà tôi cho là cực kỳ phù hợp với văn hóa Á Đông nhưng vẫn rất hiện đại: “Dịu dàng bên ngoài, Kiên cường bên trong”.
Người Nhật không dạy con gái trở thành những bông hoa trong lồng kính. Họ dạy con trở thành những ngọn cỏ lau – mềm mại trước gió nhưng bộ rễ thì bám sâu vào lòng đất, không bão tố nào quật ngã được. Đó chẳng phải là điều mà mọi ông bố đều mong muốn cho con gái mình sao?
2. Những giai đoạn “Vàng” mà bố mẹ không được bỏ lỡ
Điểm hay nhất của cuốn sách là chia quá trình khôn lớn của con thành các giai đoạn rất rạch ròi. Với một người đàn ông tư duy logic như tôi, điều này giống như một tấm bản đồ chỉ đường vậy.
Giai đoạn 0 – 6 tuổi: “Hãy yêu chiều con hết mức có thể”
Đọc đến đây tôi thở phào nhẹ nhõm. Sách bảo rằng, đối với bé gái, cảm giác “được yêu thương” là nền tảng của sự tự tin sau này.
Các bố ạ, đừng sợ bế con nhiều con sẽ bện hơi. Đừng sợ ôm con nhiều con sẽ nhõng nhẽo. Tác giả khẳng định: “Được đón nhận tình yêu thương vô điều kiện trong giai đoạn này sẽ giúp bé gái hình thành cảm giác an toàn tuyệt đối”.
Tôi nhớ lại những lần con khóc đòi bố bế mà tôi lại cố tình lờ đi để “rèn tính tự lập” (theo một vài phương pháp phương Tây nào đó). Giờ nghĩ lại thấy ân hận ghê gớm. Hóa ra với con gái, sự gần gũi về xúc giác (skinship) với bố mẹ chính là liều thuốc tinh thần tốt nhất.
Giai đoạn 7 – 12 tuổi: Kỷ luật và sự “Duyên dáng”
Đây là lúc “cuộc chiến” bắt đầu. Khi con vào tiểu học, sách khuyên chúng ta phải chuyển từ chế độ “yêu chiều” sang chế độ “huấn luyện viên”.
Điều tôi tâm đắc nhất ở chương này là cách người Nhật dạy con gái về sự Tự chủ và Phẩm cách. Không phải là ép con học giỏi toán hay tiếng Anh, mà là dạy con biết gấp quần áo gọn gàng, biết nói lời cảm ơn/xin lỗi chân thành, và biết trân trọng đồ vật.
Có một câu trong sách làm tôi suy nghĩ mãi: “Cách một cô bé đối xử với đồ vật ngày hôm nay sẽ là cách cô ấy đối xử với cuộc đời mình sau này”. Dạy con sự ngăn nắp không phải để nhà sạch, mà là để sắp xếp tư duy và cảm xúc.
3. Bài học xương máu cho các ông bố: Đừng làm “Oshin” cho con!
Đây là lỗi mà 99% các ông bố mắc phải (trong đó có Quang). Vì yêu con gái, vì thấy con tay yếu chân mềm, chúng ta thường tranh làm hết mọi việc.
- Con làm rơi thìa? Bố nhặt.
- Con không buộc được tóc? Bố buộc (dù rất vụng).
- Con lười đi bộ? Bố cõng.
Cuốn sách cảnh tỉnh tôi một cú đau điếng: “Làm hộ là tước đi quyền trưởng thành của con”.
Tác giả chỉ ra rằng, con gái có xu hướng dựa dẫm vào người khác phái (là bố) rất tự nhiên. Nếu chúng ta cứ mãi bao bọc, con sẽ lớn lên với tư duy “công chúa”, nghĩ rằng cả thế giới phải phục vụ mình.
Sau khi đọc xong, tôi đã bắt đầu “cứng rắn” hơn (dù trong lòng xót lắm). “Con tự đeo giày đi, bố sẽ đợi”. “Con làm đổ nước thì con tự lấy khăn lau nhé”.
Và các bạn biết không? Khi con gái tôi tự hoàn thành một việc nhỏ, ánh mắt con bé lấp lánh niềm tự hào. Lúc đó tôi mới hiểu: Sự tin tưởng của bố còn quan trọng hơn sự giúp đỡ của bố.
4. Nuôi dạy con gái là nuôi dạy cảm xúc
Khác với con trai (thường hành động), con gái sống thiên về cảm xúc và ngôn ngữ. Cuốn sách giải thích rất kỹ về cấu tạo não bộ và sự thay đổi hormone của bé gái.
Nó giải mã cho tôi hiểu tại sao có những ngày con bé bỗng nhiên “khó ở”, hay dỗi, hay khóc vô cớ. Trước đây tôi hay gắt: “Có thế mà cũng khóc!”. Nhưng giờ tôi hiểu, đó là lúc con cần sự đồng cảm (Empathy) chứ không cần giải pháp (Solution).
Sách dạy tôi kỹ thuật “Lắng nghe gật đầu”. Chỉ cần ngồi xuống ngang tầm mắt con, im lặng nghe con kể lể về chuyện cái nơ bị hỏng, con búp bê bị bẩn… và gật đầu: “Ra là vậy, con buồn lắm đúng không?”. Chỉ thế thôi mà hiệu quả thần kỳ. Hóa ra, phụ nữ (dù lớn hay bé) đều chỉ cần được lắng nghe.
5. Những điều tôi chưa ưng ý lắm
Tất nhiên, không có cuốn sách nào hoàn hảo. Có vài điểm trong sách mang đậm văn hóa Nhật Bản truyền thống mà tôi thấy hơi cứng nhắc so với Việt Nam. Ví dụ như việc quá chú trọng vào khuôn mẫu “nữ công gia chánh” hay sự phục tùng nhẹ nhàng.
Tôi là một ông bố hiện đại, tôi vẫn muốn con gái mình mạnh mẽ, dám tranh luận và có chút cá tính “nổi loạn” cũng được. Nên khi áp dụng, tôi chọn lọc: giữ lấy sự tinh tế, kỷ luật của Nhật, nhưng thêm vào sự phóng khoáng, tự do của tư duy hiện đại.
Lời kết
Các bạn, những người đang làm cha, làm mẹ,
Nuôi con gái giống như trồng một cây hoa hồng. Bạn cần đất tốt (tình yêu), cần cắt tỉa cành lá sâu (kỷ luật), và cần kiên nhẫn chờ đợi ngày hoa nở.
Cuốn sách “Cha mẹ Nhật nuôi dạy con gái” đã giúp tôi bớt đi rất nhiều sự hoang mang trong hành trình làm “người làm vườn” ấy. Nó giúp tôi hiểu rằng:
- Yêu thương con không phải là cho con tất cả những gì con muốn.
- Yêu thương là trang bị cho con đôi cánh để con tự bay, dù bầu trời ngoài kia có bão tố.
Gấp cuốn sách lại, tôi nhìn sang cô con gái đang ngủ say bên cạnh. Tôi biết chặng đường phía trước còn dài lắm, nhất là khi con bước vào tuổi dậy thì (nghĩ đến thôi đã run rồi!). Nhưng ít nhất bây giờ, tôi đã có một kim chỉ nam trong tay.
Nếu bạn cũng đang có một cô con gái, hãy đọc cuốn sách này đi. Đọc để hiểu con, và đọc để trở thành một người cha tốt hơn phiên bản của ngày hôm qua.
Bố Quang VN
P.S: Các bố có kỷ niệm nào “dở khóc dở cười” khi chăm con gái không? Như lần đầu tết tóc hay lần đầu con dắt bạn trai về ra mắt (tưởng tượng thôi đã đau tim)? Chia sẻ với Quang ở dưới nhé!
Bạn đang tìm kiếm những bí quyết nuôi dạy con gái theo phong cách Nhật Bản?
Hãy cùng khám phá cuốn sách “Cha mẹ Nhật nuôi dạy con gái” và tìm hiểu những phương pháp nuôi dạy hiệu quả, giúp con gái phát triển toàn diện.
Có thể bạn sẽ thích: