Chào các bạn, Quang VN đã trở lại!
Nếu bạn là một người thực dụng, muốn một chiếc xe sang trọng như Mercedes nhưng bền bỉ như Toyota, và không bao giờ muốn nhìn thấy mặt thợ sửa xe, thì Lexus là cái tên đầu tiên bật ra trong đầu.
Trong thế giới xe sang, Lexus là một kẻ đến sau (Latecomer). Khi Mercedes đã có lịch sử 100 năm, BMW đã làm chủ đường đua, thì Lexus mới chỉ là một ý tưởng nằm trên giấy vào năm 1983. Lúc đó, cả thế giới cười nhạo: “Toyota á? Hãng xe làm ra mấy cái hộp diêm giá rẻ như Corolla mà đòi làm xe sang ư? Đừng có mơ!”
Nhưng người Nhật không đùa. Họ đã âm thầm thực hiện một dự án tốn kém nhất, quy mô nhất lịch sử ngành ô tô mang tên mã Circle F. Khi chiếc Lexus đầu tiên ra mắt, nó không chỉ là một chiếc xe tốt. Nó là một cú sốc. Nó êm đến mức bạn có thể xếp tháp ly sâm panh trên nắp capo, nổ máy và rồ ga mà tháp ly không đổ.
Hôm nay, hãy cùng Quang quay ngược thời gian về cuộc họp bí mật năm 1983 của gia tộc Toyoda để xem họ đã ấp ủ âm mưu lật đổ người Đức như thế nào nhé.
Chương 1: Câu Hỏi Của Eiji Toyoda & Dự Án F1 (1983)
Tháng 8 năm 1983, Chủ tịch Toyota – ông Eiji Toyoda – triệu tập một cuộc họp tối mật với các giám đốc cao cấp, kỹ sư trưởng và nhà thiết kế giỏi nhất của hãng. Không khí trong phòng họp cực kỳ căng thẳng. Eiji Toyoda đặt ra một câu hỏi đơn giản nhưng nặng tựa ngàn cân: “Liệu chúng ta có thể tạo ra một chiếc xe sang trọng để thách thức những chiếc xe tốt nhất thế giới không?”
“Tốt nhất thế giới” ở đây ám chỉ Mercedes-Benz S-Class và BMW 7 Series. Các kỹ sư Toyota nhìn nhau. Họ quen làm xe bình dân, bền, rẻ. Làm xe sang là một đẳng cấp hoàn toàn khác về kỹ thuật cơ khí và vật liệu. Nhưng cuối cùng, câu trả lời là: “Có. Chúng ta sẽ làm.”
Dự án mang tên mã F1 (Flagship 1 – Chiếc xe đầu bảng số 1) được khởi động. Toyota không giới hạn ngân sách. Họ muốn sự hoàn hảo tuyệt đối.
- Nhân lực: 60 nhà thiết kế, 1.400 kỹ sư, 2.300 kỹ thuật viên, 220 công nhân hỗ trợ.
- Ngân sách: Hơn 1 tỷ USD (vào thập niên 80, đây là con số không tưởng).
- Quy mô: Chế tạo 450 xe nguyên mẫu (Prototype), lái thử 4.3 triệu km qua đủ mọi địa hình từ sa mạc Arizona nóng bỏng đến vùng tuyết trắng Thụy Điển.
💰 Góc nhìn Tài chính của Quang VN: Tại sao Toyota phải làm xe sang?
- Biên lợi nhuận (Profit Margin): Bán một chiếc Corolla lãi 500 USD, nhưng bán một chiếc xe sang lãi 5.000 USD. Toyota muốn thoát bẫy thu nhập thấp.
- Thuế suất: Mỹ đang áp đặt hạn ngạch nhập khẩu tự nguyện (VER) với xe Nhật. Số lượng xe được nhập có hạn, nên Toyota muốn nhập những chiếc xe đắt tiền hơn để tối ưu lợi nhuận trên mỗi đầu xe. Đây là một khoản đầu tư R&D khổng lồ, nhưng Toyota có “túi tiền không đáy” nhờ lợi nhuận từ dòng xe phổ thông. Họ chấp nhận đốt tiền để mua vị thế.
Chương 2: Cuộc Chiến Đặt Tên – Alexis hay Lexus? (1986)
Xe đã làm xong, nhưng tên gọi là gì? Không thể gọi là “Toyota Luxury” được, vì cái tên Toyota gợi nhớ đến xe giá rẻ. Toyota thuê hãng tư vấn thương hiệu Lippincott & Margulies. Danh sách 219 cái tên được đưa ra: Vectre, Verone, Chaparel, Calibre…
Cuối cùng, cái tên Alexis được chọn. Nhưng có người phản đối: “Alexis nghe giống tên nhân vật phản diện Alexis Carrington trong phim truyền hình Dynasty quá”. Họ sửa lại một chút: Bỏ chữ “A”, thay “i” bằng “u” -> Lexus.
Có nhiều cách giải thích ý nghĩa của Lexus:
- Là viết tắt của Luxury Export to the United States (Xe sang xuất khẩu sang Mỹ).
- Là sự kết hợp của Luxury (Sang trọng) và Elegance (Thanh lịch). Logo chữ L nằm trong hình oval được chốt hạ. Đơn giản, dễ nhớ.
Chương 3: LS 400 & Tháp Ly Sâm Panh Huyền Thoại (1989)
Tháng 1 năm 1989, Triển lãm ô tô Bắc Mỹ (Detroit Auto Show). Lexus chính thức ra mắt chiếc LS 400.
- Động cơ: V8 4.0L (êm ái kinh khủng).
- Nội thất: Gỗ Walnut thật, da thật, hệ thống âm thanh Nakamichi.
- Giá bán: 35.000 USD.
Cả khán phòng bị sốc.
- Một chiếc Mercedes 420 SE lúc đó giá 60.000 USD.
- Một chiếc BMW 735i giá 55.000 USD. Lexus LS 400 cung cấp sự sang trọng tương đương (thậm chí êm hơn) với giá rẻ hơn một nửa.
Quảng cáo “The Champagne Tower”: Để chứng minh độ êm của động cơ, Lexus làm một quảng cáo TV để đời: Họ xếp một tháp ly sâm panh pha lê cao ngất ngưởng trên nắp capo chiếc LS 400. Sau đó, họ nổ máy và đạp ga lên 145 dặm/giờ (trên băng thử). Kết quả: Tháp ly đứng im phăng phắc, không một giọt rượu sóng ra ngoài. Quảng cáo này đã tát thẳng vào mặt các kỹ sư Đức. Mercedes-Benz hoảng loạn đến mức nội bộ đồn rằng họ phải sa thải kỹ sư trưởng và thiết kế lại dòng S-Class W140 sắp ra mắt để đối phó với Lexus (khiến S-Class bị trễ hẹn và đội chi phí).
💰 Góc nhìn Tài chính của Quang VN: Chiến lược giá của Lexus gọi là Penetration Pricing (Định giá thâm nhập). 35.000 USD là mức giá “hủy diệt”. Thực tế, Toyota gần như không có lãi hoặc lỗ nhẹ với mức giá này (sau khi trừ chi phí R&D 1 tỷ USD). Nhưng họ chấp nhận “thả con săn sắt, bắt con cá rô”. Mục tiêu là giành thị phần (Market Share) và làm cho khách hàng Mỹ phải chú ý. Khi đã có chỗ đứng, họ sẽ tăng giá sau. (Và đúng là vài năm sau, giá Lexus tăng lên ngang ngửa xe Đức).
Chương 4: Cuộc Triệu Hồi Đầu Tiên & Dịch Vụ “Găng Tay Trắng” (1989)
Chỉ vài tháng sau khi bán ra, thảm họa ập đến. Khách hàng phàn nàn về lỗi đèn phanh thứ 3 quá nóng và một lỗi nhỏ ở hệ thống kiểm soát hành trình (Cruise Control). Lexus đứng trước nguy cơ mất uy tín ngay khi vừa chào đời.
Thay vì chối bỏ hay đổ lỗi cho khách hàng (như cách các hãng xe Mỹ thường làm thời đó), Lexus đã biến khủng hoảng thành cơ hội PR vĩ đại nhất lịch sử. Họ triệu hồi 8.000 xe. Nhưng không bắt khách mang xe đến xưởng.
- Nhân viên Lexus trực tiếp đến tận nhà khách hàng lấy xe.
- Để lại một chiếc xe Lexus khác cho khách dùng tạm.
- Rửa xe sạch sẽ, đổ đầy bình xăng.
- Đặt một món quà xin lỗi lên ghế lái. Tất cả hoàn toàn miễn phí.
Dịch vụ này được gọi là tiêu chuẩn “Găng tay trắng” (White Glove Service). Khách hàng Mỹ chưa bao giờ được đối xử như “Thượng đế” đến thế. Từ chỗ bực mình, họ chuyển sang yêu mến và sùng bái Lexus. Lexus định vị mình không chỉ bán xe, mà bán Sự An Tâm (Peace of Mind).
Chương 5: Kẻ Hủy Diệt SUV – Lexus RX (1998)
Nếu LS 400 giúp Lexus có danh tiếng, thì chiếc Lexus RX mới là “cỗ máy in tiền” thực sự. Năm 1998, Lexus tung ra RX 300. Thời đó, SUV thường là những chiếc xe tải thô kệch, xóc nảy (như Jeep hay Ford Explorer). Lexus RX 300 là chiếc Crossover hạng sang đầu tiên trên thế giới.
- Nó dùng khung gầm xe con (Unibody) của Toyota Camry -> Lái êm như sedan.
- Nó gầm cao, nội thất sang trọng ốp gỗ.
RX 300 bán chạy như tôm tươi. Nó trở thành mẫu xe bán chạy nhất của Lexus và định hình lại toàn bộ thị trường SUV sang trọng. Sau này BMW X5, Audi Q5, Mercedes GLE đều phải chạy theo Lexus RX. Đến nay, RX vẫn là “Con bò sữa” (Cash Cow) chiếm tỷ trọng doanh thu lớn nhất của Lexus toàn cầu.
Chương 6: LFA – Siêu Xe “Lỗ Vốn” Hay Nhất Mọi Thời Đại (2010)
Lexus bị chê là “xe cho người già”, “êm nhưng buồn ngủ” (Boring). Để thay đổi định kiến này, Toyota quyết định làm một điều điên rồ: Chế tạo siêu xe Lexus LFA.
Dự án kéo dài 10 năm.
- Khung gầm: Sợi Carbon (Toyota phải tự chế tạo máy dệt carbon vì không tin tưởng ai khác).
- Động cơ: V10 4.8L hợp tác với Yamaha (hãng làm nhạc cụ). Tiếng pô của LFA được mệnh danh là “Tiếng gầm của Thiên thần”, hay nhất lịch sử siêu xe.
- Bảng đồng hồ: Kỹ thuật số, vì kim cơ học không chạy kịp tốc độ tua máy của động cơ.
Giá bán: 375.000 USD. Chỉ sản xuất 500 chiếc. Toyota thừa nhận: Mỗi chiếc LFA bán ra, họ lỗ tiền. Nhưng LFA là một Halo Car (Xe hào quang). Nó chứng minh cho thế giới thấy: Lexus cũng biết làm xe đua, cũng biết phấn khích. Nó truyền DNA thể thao xuống các dòng xe F-Sport sau này.
💰 Góc nhìn Tài chính của Quang VN: Trong tài chính doanh nghiệp, đôi khi bạn phải chấp nhận một dự án NPV Âm (Net Present Value – Giá trị hiện tại ròng âm) về mặt tiền bạc, nhưng Dương về mặt thương hiệu. LFA là khoản chi phí Marketing đắt đỏ nhất nhưng hiệu quả nhất để trẻ hóa thương hiệu Lexus.
Chương 7: Akio Toyoda & Cuộc Cách Mạng Lưới Tản Nhiệt (2011 – Nay)
Năm 2009, Akio Toyoda (cháu nội người sáng lập Toyota, cháu họ Eiji Toyoda) lên nắm quyền. Ông là một tay đua xe chuyên nghiệp (Master Driver). Ông ghét bị gọi là hãng xe nhàm chán. Ông tuyên bố: “No more boring cars” (Không làm xe tẻ nhạt nữa).
Dưới thời Akio, Lexus lột xác về thiết kế. Năm 2011, lưới tản nhiệt Con suốt (Spindle Grille) hình đồng hồ cát ra đời trên chiếc Lexus GS. Ban đầu, nó gây tranh cãi dữ dội. Nhiều người chê nó quái dị, giống miệng quái vật Predator. Nhưng Akio kiên định: “Thà bị ghét còn hơn bị lãng quên”. Kết quả: Spindle Grille trở thành nhận diện thương hiệu cực mạnh. Nhìn từ xa 100 mét cũng biết đó là Lexus. Nó giúp Lexus thu hút khách hàng trẻ tuổi hơn, cá tính hơn.
Chương 8: Hybrid – Con Đường Riêng Của Lexus
Trong khi cả thế giới (dẫn đầu là Tesla) lao vào xe thuần điện (BEV), Lexus lại chọn con đường Hybrid (Xe lai). Họ thừa hưởng công nghệ Hybrid tiên tiến nhất từ mẹ Toyota (Prius).
- Lexus RX 400h (2005) là chiếc SUV Hybrid hạng sang đầu tiên thế giới.
- Lexus ES 300h, NX 350h, LS 500h…
Chiến lược này từng bị chỉ trích là chậm chạp, bảo thủ. Nhưng đến năm 2024, khi thị trường xe điện chững lại vì vấn đề sạc pin, thì xe Hybrid của Lexus lại cháy hàng. Khách hàng nhận ra Hybrid là giải pháp thực tế nhất: Tiết kiệm xăng, êm ái, bảo vệ môi trường mà không phải lo tìm trạm sạc. Lexus hiện là hãng xe sang có tỷ lệ xe khí hóa (Electrified) cao nhất thế giới.
Chương 9: Lexus Tại Việt Nam – “Giữ Giá” Vô Địch
Tại Việt Nam, Lexus có một vị thế đặc biệt, gần như là tôn giáo.
- Giá bán: Rất cao (thường đắt hơn Mercedes/BMW cùng phân khúc do nhập khẩu nguyên chiếc từ Nhật, chịu thuế cao, trong khi Mercedes lắp ráp trong nước).
- Trang bị: Thường ít “đồ chơi” (Option) hơn xe Đức.
Nhưng tại sao đại gia Việt vẫn mua ầm ầm? Thậm chí Lexus LX 570, LX 600 còn bị “kèm lạc” vài tỷ đồng? Câu trả lời: Tính thanh khoản và Độ bền.
- Một chiếc Mercedes S-Class sau 5 năm có thể mất giá 50-60%.
- Một chiếc Lexus LX 570 sau 5 năm có khi… tăng giá (hoặc giữ giá 80-90%). Với người Việt, Lexus là tài sản, không phải tiêu sản. Nó êm, mát (điều hòa Toyota thì khỏi bàn), và không bao giờ hỏng vặt.
💰 Góc nhìn Tài chính của Quang VN: Giá trị bán lại (Resale Value) là một phần của Total Cost of Ownership (Tổng chi phí sở hữu). Nếu bạn mua xe 5 tỷ, bán lại 4 tỷ -> Chi phí sử dụng là 1 tỷ. Nếu bạn mua xe 4 tỷ, bán lại 2 tỷ -> Chi phí sử dụng là 2 tỷ. Mua Lexus đắt ban đầu, nhưng rẻ về sau. Đó là bài toán kinh tế mà các “đại gia ngầm” tính toán rất kỹ.
Lời Kết: Sự Sang Trọng Của Sự Tĩnh Lặng
Các bạn độc giả thân mến,
Lexus không ồn ào, không phô trương. Triết lý của họ là Omotenashi (Lòng hiếu khách của người Nhật): Phục vụ khách hàng tận tâm, đoán trước nhu cầu mà không cần khách phải nói ra.
Chiếc xe Lexus giống như một căn phòng cách ly với thế giới bên ngoài. Đóng cửa lại, bạn tìm thấy sự bình yên. Có thể nó không lái bốc như BMW, không lấp lánh như Mercedes, nhưng nó là người bạn đồng hành tin cậy nhất. Nó sẽ nổ máy vào mỗi buổi sáng, đưa bạn đi đến nơi về đến chốn trong 10 năm, 20 năm mà không đòi hỏi gì ngoài thay dầu và đổ xăng.
Đó là lý do tại sao, dù sinh sau đẻ muộn, Lexus vẫn đứng vững trong “Big 4” xe sang toàn cầu.
Bạn thuộc team nào? Team Xe Đức (công nghệ, cảm giác lái) hay Team Lexus (bền bỉ, giữ giá)? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn bên dưới nhé!
📌 Key Takeaways (Bài Học Cốt Lõi)
- Relentless Pursuit of Perfection: Slogan “Theo đuổi sự hoàn hảo không ngừng nghỉ” không chỉ là lời nói suông. Việc chi 1 tỷ USD và làm 450 xe mẫu cho dự án F1 cho thấy sự cam kết chất lượng cực đoan là nền tảng của thương hiệu.
- Customer Service (Dịch vụ khách hàng): Lexus thắng Mercedes ở Mỹ không phải vì xe tốt hơn, mà vì đại lý tốt hơn. Dịch vụ “Găng tay trắng” trong vụ triệu hồi đầu tiên là Case study kinh điển về xử lý khủng hoảng.
- Chiến lược giá thâm nhập: Bán rẻ ban đầu để chiếm thị phần, sau đó dùng chất lượng để giữ chân khách hàng và nâng giá dần.
- Tạo ra phân khúc mới: Lexus RX đã khai sinh ra dòng Crossover hạng sang, mang lại lợi nhuận khổng lồ và thay đổi xu hướng tiêu dùng từ Sedan sang SUV.
- Bảo thủ hay Thức thời? Việc chậm chân làm xe điện (BEV) và trung thành với Hybrid từng bị chê trách, nhưng hiện tại đang chứng minh là bước đi an toàn và phù hợp với thực tế hạ tầng.
🙋 FAQ – Hỏi Nhanh Đáp Gọn Về Lexus
Q: Lexus có phải là Toyota thay logo không? A: Vừa đúng vừa sai.
- Đúng: Nhiều mẫu xe Lexus dùng chung khung gầm (Platform) và động cơ với Toyota (Ví dụ: Lexus ES chung với Camry, Lexus LX chung với Land Cruiser).
- Sai: Lexus có tiêu chuẩn sản xuất (Takumi), vật liệu, cách âm, hệ thống treo và thiết kế hoàn toàn khác biệt và cao cấp hơn nhiều. Một số dòng xe như Lexus LS hay LC dùng khung gầm riêng không chung với Toyota nào.
Q: Tại sao xe Lexus ở Việt Nam đắt thế? A: Vì 100% xe Lexus chính hãng tại Việt Nam là Nhập khẩu nguyên chiếc từ Nhật Bản. Chúng phải chịu thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt rất cao. Trong khi Mercedes E-Class, C-Class, GLC được lắp ráp tại Việt Nam nên giá rẻ hơn.
Q: Logo chữ L của Lexus có ý nghĩa gì đặc biệt không? A: Không có ý nghĩa sâu xa như cánh quạt hay ngôi sao. Nó đơn giản là chữ cái đầu của tên thương hiệu, được cách điệu mềm mại (thể hiện tính khí động học) và nằm trong hình Oval (tượng trưng cho sự hài hòa).
Q: Lexus LFA bây giờ giá bao nhiêu? A: Lúc mới ra giá 375.000 USD. Hiện nay, một chiếc LFA cũ có thể được giao dịch với giá 800.000 USD đến 1 triệu USD. Nó là một trong những siêu xe tăng giá nhanh nhất thế giới vì độ hiếm và tiếng pô huyền thoại.
Q: Takumi là gì? A: Takumi là những nghệ nhân bậc thầy tại nhà máy Lexus ở Nhật Bản. Họ phải có ít nhất 25 năm kinh nghiệm. Bài kiểm tra đầu vào của họ là: Gấp một con mèo Origami bằng một tay (tay không thuận) trong vòng 90 giây. Chỉ những người có đôi tay vàng này mới được phép kiểm tra khâu hoàn thiện cuối cùng của xe Lexus.
Quang VN – Blog Tài chính & Kinh doanh thực chiến.
Có thể bạn sẽ thích: