Chào các bạn, lại là Quang VN đây!
Gần đây, Quang nhận được rất nhiều tin nhắn tâm sự từ các bạn độc giả. Đa phần là những câu chuyện về sự bế tắc: “Anh ơi, em mất việc rồi”, “Anh ơi, em vừa phá sản”, “Anh ơi, em cảm thấy cuộc sống này vô nghĩa quá, mỗi ngày mở mắt ra đi làm như một cái máy…”.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà vật chất thì dư thừa, nhưng sự trống rỗng trong tâm hồn lại lây lan như một căn bệnh dịch. Khi mọi thứ xung quanh sụp đổ, điều gì sẽ giữ chúng ta tiếp tục bước đi?
Hôm nay, Quang sẽ không mang đến cho các bạn sách dạy làm giàu hay kỹ năng chốt sale. Quang mang đến cho các bạn một liều thuốc giải độc cho tâm hồn, một cuốn sách được xếp vào hàng ngũ những tác phẩm vĩ đại nhất thế kỷ 20: “Đi Tìm Lẽ Sống” (Man’s Search for Meaning) của bác sĩ tâm thần Viktor E. Frankl.
Nếu bạn đang rơi vào tận cùng của sự tuyệt vọng, hay đơn giản là đang chông chênh không biết mình sống vì điều gì, thì đây là cuốn cẩm nang bạn bắt buộc phải đọc. Hãy cùng Quang “chạm” vào kiệt tác này nhé!
1. Tác giả là ai mà dám “dạy” chúng ta về ý nghĩa cuộc đời?
Điều khiến Quang nể phục và ám ảnh nhất ở cuốn sách này chính là bối cảnh ra đời của nó. Nó không được viết bởi một triết gia ngồi trong phòng máy lạnh rảnh rỗi ngẫm nghĩ về nhân sinh.
Viktor Frankl là một bác sĩ tâm thần người Do Thái. Trong Thế chiến thứ II, ông cùng gia đình bị Đức Quốc Xã bắt giam vào trại tập trung Auschwitz – một “địa ngục trần gian” thực sự. Tại đây, ông bị tước đoạt mọi thứ: tài sản, danh dự, sự nghiệp, những bản thảo nghiên cứu tâm huyết nhất, và đau đớn nhất là toàn bộ người thân (vợ, cha mẹ, anh trai) đều bị sát hại trong phòng hơi ngạt.
Khi bạn bị đẩy vào một nơi mà mạng sống con người rẻ mạt hơn một mẩu bánh mì mốc, bị đánh đập tàn nhẫn và lao động khổ sai… bạn sẽ sống vì điều gì? Cuốn sách này chính là câu trả lời được viết bằng máu và nước mắt của Frankl từ dưới đáy địa ngục đó.
2. Cú tát tỉnh ngộ #1: Kẻ thù lớn nhất không phải là cái chết, mà là sự tuyệt vọng
Trong trại tập trung, Frankl quan sát thấy một hiện tượng kỳ lạ: Những người chết đầu tiên thường không phải là những người yếu ớt nhất về mặt thể chất. Những người gục ngã nhanh nhất chính là những người đã đánh mất hy vọng.
Khi một tù nhân không còn nhìn thấy tương lai, không còn lý do để thức dậy vào sáng mai, cơ thể họ sẽ tự động buông xuôi và đầu hàng trước bệnh tật, đói rét.
Frankl đã trích dẫn một câu nói kinh điển của triết gia Nietzsche mà Quang đã ghi tạc vào lòng: > “Người nào có một LÝ DO (Why) để sống, người đó có thể chịu đựng được mọi CÁCH (How) sống.”
Bạn đang kêu ca vì lương thấp? Vì sếp tồi? Vì người yêu chia tay? Hãy nhớ lại câu nói này. Khi bạn tìm được một “Lý do” đủ lớn (vì gia đình, vì đam mê, vì một lý tưởng), mọi khó khăn hiện tại chỉ là những viên sỏi nhỏ trên đường. Thiếu đi “Lý do”, một cơn gió nhẹ cũng đủ làm bạn gục ngã.
3. Cú tát tỉnh ngộ #2: Quyền tự do cuối cùng của con người
Trong trại tập trung, bọn phát xít có thể tước đoạt mọi thứ của người tù: cạo trọc đầu họ, lột sạch quần áo, cướp đi tên tuổi và thay bằng một dãy số xăm trên tay.
Nhưng Frankl đã nhận ra một sự thật vĩ đại: Có một thứ mà không một thế lực nào trên thế giới có thể tước đoạt được của bạn. Đó là quyền lựa chọn THÁI ĐỘ của bạn trước mọi hoàn cảnh.
Họ có thể đánh đập thể xác Frankl, nhưng họ không thể ép ông phải căm thù, không thể ép ông đánh mất nhân phẩm. Giữa cái đói khát cùng cực, vẫn có những người tù đi an ủi người khác, nhường mẩu bánh mì cuối cùng của mình cho người ốm yếu hơn.
Áp dụng vào đời sống: Việc công ty phá sản, bạn bị tai nạn, hay nền kinh tế suy thoái… đó là hoàn cảnh (những thứ bạn không kiểm soát được). Nhưng việc bạn chọn cách nằm nhà khóc lóc oán trách số phận, hay chọn cách đứng lên làm lại từ đầu… đó là Thái độ của bạn (thứ bạn hoàn toàn kiểm soát được). Nhận ra điều này, bạn sẽ thôi đóng vai “Nạn nhân” của cuộc đời.
4. 3 Con đường để tìm thấy “Lẽ Sống”
Frankl (người sáng lập ra Liệu pháp Ý nghĩa – Logotherapy) khẳng định rằng Lẽ sống không phải là một khái niệm vĩ mô, xa vời nào đó. Mỗi người có một lẽ sống riêng, và nó thay đổi theo từng giai đoạn. Có 3 cách cơ bản để tìm thấy nó:
- Con đường thứ nhất: Làm việc và Cống hiến. Khi bạn tạo ra một tác phẩm, hoàn thành một dự án, hay đơn giản là làm tốt công việc hàng ngày của mình để nuôi gia đình.
- Con đường thứ hai: Trải nghiệm và Tình yêu thương. Lẽ sống nằm ở việc bạn cảm nhận cái đẹp của thiên nhiên, nghệ thuật, và đặc biệt là khi bạn yêu thương một con người khác (Frankl đã sống sót nhờ nghĩ về hình bóng người vợ thân yêu của mình).
- Con đường thứ ba: Vượt lên trên sự đau khổ không thể tránh khỏi. Đây là con đường vĩ đại nhất. Khi bạn không thể thay đổi được hoàn cảnh (ví dụ: mắc bệnh hiểm nghèo), bạn vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa trong việc lựa chọn đối diện với nó bằng một sự dũng cảm và lòng tự trọng cao cả nhất.
5. Điểm cộng & Điểm trừ (Review Công Tâm từ Quang VN)
Điểm cộng to đùng:
- Chân thực đến rợn người: Nửa đầu cuốn sách là những ghi chép chân thực về cuộc sống trong trại tập trung. Nó không đẫm máu kiểu phim kinh dị, mà nó miêu tả tâm lý con người trần trụi và sâu sắc đến mức khiến bạn phải nổi da gà.
- Thay đổi nhân sinh quan: Đọc xong, bạn sẽ thấy những rắc rối thường ngày của mình (kẹt xe, trễ lương, cãi nhau với bồ) trở nên vô cùng bé nhỏ và nực cười so với những gì tác giả đã vượt qua.
Điểm trừ nho nhỏ:
- Nửa sau của cuốn sách (Phần 2: Những khái niệm cơ bản của Liệu pháp Ý nghĩa) mang đậm tính hàn lâm, y học và tâm lý học. Sẽ có một vài thuật ngữ chuyên ngành khiến những bạn không quen đọc sách học thuật cảm thấy hơi buồn ngủ một chút. Tuy nhiên, nếu bạn kiên nhẫn đọc chậm lại, nó cực kỳ đáng giá!
Lời kết
Các bạn ạ,
Chúng ta thường hay kỳ vọng rằng cuộc đời này phải mang lại hạnh phúc cho chúng ta. Khi không được như ý, chúng ta tuyệt vọng. Nhưng Viktor Frankl đã lật ngược vấn đề: Không phải chúng ta hỏi cuộc đời có ý nghĩa gì, mà chính cuộc đời đang đặt câu hỏi cho chúng ta, và chúng ta phải trả lời bằng hành động và thái độ sống của mình.
Cuốn sách “Đi Tìm Lẽ Sống” giống như một ngọn hải đăng vững chãi giữa biển đêm mịt mù. Nó chứng minh cho chúng ta thấy rằng: Dù con người có bị ném vào hoàn cảnh tồi tệ và tối tăm nhất, ánh sáng của nhân phẩm và ý chí tự do vẫn có thể rực cháy.
Nếu bạn đang mệt mỏi, chông chênh, hãy tạm gác lại những xô bồ ngoài kia, tìm một góc tĩnh lặng và đọc cuốn sách này. Biết đâu, bạn sẽ tìm thấy “Lý do” của đời mình ở ngay những trang sách đó!
Thân mến, Quang VN
P.S: Theo bạn, trong 3 con đường tìm kiếm Lẽ Sống mà Frankl đưa ra (Công việc, Tình yêu, và Thái độ đối diện đau khổ), con đường nào bạn thấy mình đang áp dụng rõ nét nhất trong cuộc sống hiện tại? Cùng chia sẻ với Quang ở phần bình luận nhé!
Có thể bạn sẽ thích: