Chào các bạn, lại là Quang VN đây!
Trong thời đại mà ai cũng hối hả lướt Tiktok để tìm “kèo” x2, x3 tài sản, hay cắm mặt vào biểu đồ rình mua coin, lướt sóng chứng khoán… thì việc ngồi xuống đọc một cuốn sách xuất bản từ năm 1926 (gần 100 năm trước) nghe có vẻ hơi… lạc hậu đúng không?
Thế nhưng, có một sự thật phũ phàng: Phương tiện kiếm tiền có thể thay đổi (từ việc chăn cừu, buôn lụa thời cổ đại đến việc gõ code, chạy Ads thời nay), nhưng bản chất của tiền bạc và tâm lý con người thì 8000 năm nay vẫn không hề lay chuyển.
Đó là lý do hôm nay, Quang muốn cùng các bạn ngược dòng thời gian về vùng Lưỡng Hà cổ đại, để mổ xẻ cuốn sách được mệnh danh là “kinh thánh” của dân quản lý tài chính cá nhân: “Người Giàu Có Nhất Thành Babylon” (The Richest Man in Babylon) của George S. Clason.
Nếu bạn là một “F0 tài chính” đang ngụp lặn trong nợ nần, hay làm mãi mà không thấy dư đồng nào, thì hãy rót một ly trà, ngồi xuống đây và để những thương gia Babylon chỉ cho bạn cách làm đầy những túi tiền xẹp lép nhé!
1. Tại sao một cuốn sách “cổ đại” lại giải quyết được bài toán Gen Z?
Điểm đặc biệt nhất của cuốn sách này là nó không được viết theo kiểu giáo khoa khô khan. Tác giả George S. Clason đã cực kỳ thông minh khi mượn bối cảnh thành Babylon cổ đại – vương quốc giàu có bậc nhất lịch sử – để kể những câu chuyện ngụ ngôn.
Bạn sẽ theo chân Arkad (người giàu nhất Babylon), Dabasir (người buôn lạc đà từng mang nợ ngập đầu) hay Mathon (người cho vay vàng)… để nghe họ tâm tình về cái nghèo, về những sai lầm ngu ngốc của tuổi trẻ và cách họ vực dậy cơ đồ.
Giọng văn trong sách giống như lời răn dạy của những người ông, người cha: điềm đạm, chậm rãi và thấm thía. Bạn sẽ giật mình nhận ra, hóa ra cái anh chàng thợ khắc đá ở Babylon cách đây mấy ngàn năm cũng chật vật trả nợ y hệt như đứa nhân viên văn phòng quẹt thẻ tín dụng quá tay ở thế kỷ 21!
Và dưới đây là những “phương thuốc” chữa trị căn bệnh rỗng túi từ cuốn sách mà Quang tâm đắc nhất.
2. Nguyên tắc vàng số 1: Trả cho mình trước (Pay yourself first)
Đây là bài học nền tảng, kinh điển và xuất hiện xuyên suốt mọi cuốn sách tài chính sau này. Arkad đã dạy: “Một phần mười số tiền bạn kiếm được là của bạn, hãy giữ nó lại.”
Nghe thì dễ ợt nhỉ? “Có gì đâu, tháng lương 15 triệu, cất đi 1.5 triệu, quá đơn giản!”. Nhưng thực tế chúng ta đang làm ngược lại: Tiêu trước, tiết kiệm sau. Lương về là chúng ta trả tiền trọ (trả cho chủ nhà), đi ăn lẩu (trả cho nhà hàng), mua cái áo mới (trả cho thương hiệu), đóng tiền mạng (trả cho nhà mạng)… Cuối cùng, đến ngày 25 hàng tháng, nhìn lại ví chẳng còn đồng nào để “trả cho chính mình”.
Cuốn sách dạy bạn phải Lật ngược quy trình. Ngay khi tiếng “ting ting” vang lên, việc đầu tiên là trích ngay 10% (hoặc hơn) cất vào một quỹ không bao giờ được đụng tới. Sau đó, mới dùng 90% còn lại để phân bổ cho các chi phí khác. Bạn sẽ bất ngờ khi thấy rằng: Dù chỉ tiêu 90% thu nhập, bạn vẫn sống tốt, chả chết đói ngày nào cả!
3. Nguyên tắc số 2: Kiểm soát chi tiêu (Phân biệt Cần và Muốn)
Khi Quang khuyên bạn bè trích 10% để tiết kiệm, câu trả lời mình hay nhận được nhất là: “100% lương tao tiêu còn chả đủ, lấy đâu ra mà cất đi 10%?”.
Cuốn sách đã bóc trần một sự thật tâm lý (mà sau này kinh tế học gọi là Định luật Parkinson): “Những chi phí bắt buộc của chúng ta sẽ luôn luôn phát triển bằng với thu nhập của chúng ta, trừ khi chúng ta quyết tâm chống lại nó.”
Lúc lương 8 triệu, bạn đi xe số, ăn cơm bụi 30k -> Sống đủ. Lúc lương 20 triệu, bạn đổi xe tay ga, order đồ uống 60k, book xe công nghệ đi làm -> Vẫn kêu thiếu. Đó là sự “lạm phát lối sống”.
Người Babylon dạy rằng: Hãy vạch rõ ranh giới giữa “Nhu cầu thiết yếu” (Ăn, mặc, ở) và “Sở thích cá nhân” (Trà sữa, giày hiệu, du lịch sang chảnh). Đừng nhầm lẫn chúng với nhau. Việc nhịn mua một chiếc túi xách đắt tiền hôm nay không làm bạn nghèo đi, nó chỉ giúp “túi vàng” của bạn nặng thêm vào ngày mai.
4. Nguyên tắc số 3: Bắt vàng làm việc cho mình (Sức mạnh của Lãi Kép)
Nếu chỉ cất 10% vào rương khóa lại (như kiểu nhét tiền dưới gầm giường), tiền của bạn sẽ chết. Lạm phát sẽ ăn mòn nó.
Bài học tiếp theo của người Babylon là: “Mỗi một đồng tiền được tiết kiệm phải trở thành một tên nô lệ làm việc cho bạn. Và những đứa con, đứa cháu của chúng cũng phải làm việc cho bạn.”
Đây chính là khái niệm Lãi kép (Compound Interest) – thứ mà Albert Einstein gọi là kỳ quan thứ 8 của thế giới. Hãy dùng số tiền tiết kiệm đó để đầu tư (vào những thứ bạn hiểu rõ). Tiền đẻ ra tiền lời, bạn đừng ăn mất số tiền lời đó, hãy bắt chúng tiếp tục nhập vào vốn để đẻ ra thêm. Theo thời gian, bạn sẽ có một đội quân tiền vàng hùng hậu cày cuốc ngày đêm cho bạn, ngay cả khi bạn đang ngủ.
- Lãi kép là gì? Công thức kỳ diệu biến tiền lẻ thành gia tài triệu đô
- Công cụ TÍNH LÃI KÉP, giá trị tiền gửi, lợi nhuận đầu tư hoàn toàn miễn phí
5. Nguyên tắc số 4: Bảo vệ tài sản khỏi sự mất mát
Quang từng thấy rất nhiều người trẻ, cày cuốc tích cóp được 1-2 trăm triệu, rồi nghe lời “phím hàng” của một ông bạn, ném tất cả vào một dự án coin rác hoặc đa cấp lãi suất cao. Kết quả: Mất trắng!
Arkad đã dặn dò cực kỳ kỹ lưỡng: “Chỉ đầu tư vào nơi an toàn. Đừng để lòng tham che mờ lý trí.” Và quan trọng nhất: “Chỉ xin lời khuyên từ những người có chuyên môn trong lĩnh vực đó.”
Bạn không thể hỏi ông bán thịt heo về cách mua bán đá quý. Bạn không thể mang tiền đi đầu tư chứng khoán chỉ vì nghe bà hàng xóm (vốn là giáo viên) mách bảo. Hãy bảo vệ túi tiền của mình bằng sự hiểu biết và cảnh giác. “Thà có một ít tiền an toàn còn hơn có rất nhiều tiền nhưng lúc nào cũng nơm nớp lo sợ mất trắng”.
6. Điểm cộng & Điểm trừ (Review Công Tâm từ Quang VN)
Điểm cộng to đùng:
- Cực kỳ dễ đọc, dễ hiểu: Sách mỏng, đọc như truyện cổ tích. Không hề có các thuật ngữ tài chính vĩ mô, biểu đồ rối rắm hay các công thức toán học nhức đầu.
- Giá trị vượt thời gian: Các nguyên lý trong sách là chân lý bất biến. Dù bạn là ai, thu nhập bao nhiêu, áp dụng sách này chắc chắn cuộc sống tài chính của bạn sẽ sang trang.
Điểm trừ nho nhỏ:
- Ngôn từ hơi “cổ”: Vì sách dùng bối cảnh cổ đại và được viết khá lâu nên văn phong, lời thoại đôi lúc hơi kịch, mang tính giáo điều nhẹ (điều này phụ thuộc nhiều vào bản dịch).
- Bài học về “Sở hữu ngôi nhà của riêng mình”: Cuốn sách khuyên mọi người nên mua nhà. Nhưng ở thời điểm hiện tại, với giá bất động sản leo thang kinh hoàng, việc Gen Z cố sống cố chết vay nợ để mua nhà có thể dẫn đến gánh nặng tiêu sản (như chúng ta đã bàn ở cuốn Cha Giàu Cha Nghèo). Các bạn cần linh hoạt khi áp dụng lời khuyên này nhé!
Lời kết
Các bạn ạ,
Sự giàu có không tự nhiên trên trời rơi xuống, nó cũng không phải là một phép thuật huyền bí. Nó là một quá trình xây dựng kỷ luật từ những thói quen nhỏ nhặt nhất.
Cuốn sách “Người Giàu Có Nhất Thành Babylon” giống như một liều “thuốc đắng dã tật”. Nó không vẽ ra viễn cảnh làm giàu sau một đêm, mà nó trao cho bạn một tấm bản đồ chậm rãi, chắc chắn và an toàn để đi đến sự tự do tài chính.
Nếu bạn đang không biết bắt đầu quản lý tiền bạc từ đâu, đừng vội mua những cuốn sách dạy đầu tư phức tạp. Hãy bắt đầu từ những “viên gạch” Babylon này. Trích 10% thu nhập mỗi tháng, kiểm soát chi tiêu và bắt đầu tìm hiểu về đầu tư.
Thành Babylon không được xây trong một ngày, và sự thịnh vượng của bạn cũng vậy. Hãy kiên nhẫn nhé!
Thân mến, Quang VN
P.S: Câu hỏi thật lòng nhé: Các bạn có đang áp dụng quy tắc “Trả cho mình trước 10%” mỗi tháng không? Hay đa số chúng ta vẫn đang ở team “Đầu tháng ăn sang, cuối tháng ăn mì tôm”? Hãy thú tội bên dưới phần bình luận đi, Quang hứa sẽ không đánh giá đâu!
Có thể bạn sẽ thích: