Chào các bạn, lại là Quang VN đây!
Khi nhắc đến “Triết học phương Tây”, trong đầu chúng ta thường hiện lên hình ảnh gì? Những ông già râu tóc bạc phơ, mặc áo choàng, ngồi trong những học viện uy nghi và nói những câu hàn lâm, vĩ mô đến mức người bình thường nghe xong chỉ muốn… đi ngủ?
Nếu bạn đang mang cái định kiến nặng nề đó, thì hôm nay Quang sẽ mang đến cho bạn một cuốn sách đập nát hoàn toàn hình tượng ấy. Đó là cuốn “Điên Như Hiền Giả” của hai tác giả người Pháp: Roger-Pol Droit và Jean-Philippe de Tonnac.
Hóa ra, cội nguồn của nền triết học phương Tây (thời Hy Lạp và La Mã cổ đại) không hề nhàm chán như chúng ta tưởng. Các vị triết gia vĩ đại nhất đôi khi lại cư xử giống hệt như những… gã điên bốc đồng, những kẻ nổi loạn thích chơi ngông.
Hãy cùng Quang lật mở cuốn sách độc đáo này để xem sự “chập mạch” của các hiền giả ngày xưa ẩn chứa những bài học sâu sắc nào nhé!
1. Triết lý không nằm trên giấy, nó nằm ở “Hành động”
Chúng ta thường nghĩ các triết gia là những người chỉ biết giam mình trong phòng và viết những cuốn sách dày cộp. Nhưng cuốn sách này chỉ ra một sự thật thú vị: Ở thời cổ đại, triết học không phải là một môn học để thi cử, nó là một Lối sống.
Các tác giả đã dày công sưu tầm những mẩu chuyện, những giai thoại ngắn về các bậc thầy như Socrates, Diogenes (Đi-ô-gien), hay các triết gia phái Khắc kỷ… Thay vì dùng lý lẽ khô khan để thuyết phục đám đông, họ dùng chính những hành động kỳ quặc, đôi khi có phần “điên rồ” để dội một gáo nước lạnh vào những định kiến ngu ngốc của xã hội.
Ví dụ kinh điển nhất là Diogenes – vị triết gia sống trong một cái thùng gỗ. Giữa thanh thiên bạch nhật, ông cầm một chiếc đèn lồng sáng rực đi lang thang khắp quảng trường Athens. Khi người ta hỏi ông đang làm cái trò điên khùng gì vậy, ông điềm nhiên trả lời: “Tôi đang đi tìm một con người lương thiện”.
Hành động có vẻ “điên rồ” đó lại là một cú tát sâu cay vào thói đạo đức giả của tầng lớp tinh hoa thời bấy giờ. Kẻ điên không phải là ông, kẻ điên là cái xã hội đang sống trong bóng tối của sự dối trá!
2. Cấu trúc sách “Fast Food” nhưng dinh dưỡng cao
Với những ai sợ đọc sách triết vì sợ… buồn ngủ, thì cuốn này là một chân ái.
Sách không được viết theo kiểu phân tích lý thuyết dài dòng. Nó là một tập hợp các câu chuyện, giai thoại hoàn toàn độc lập với nhau. Quang rất thích cách trình bày này. Bạn không cần phải đọc từ đầu đến cuối một cách mệt mỏi. Hôm nay bạn có thể giở trang 50, ngày mai lật trang 120. Bất cứ trang nào cũng chứa đựng một câu chuyện trọn vẹn.
Nó giống như việc bạn đang ngồi quán trà đá, nghe những câu chuyện phiếm về các “đại ca” triết học ngày xưa, vừa hài hước, vừa trào phúng, lại vừa thâm thúy.
3. Nghệ thuật “Bỏ lửng” bằng những câu hỏi
Điểm “ăn tiền” nhất của cuốn sách này không nằm ở các câu chuyện, mà nằm ở cấu trúc sau mỗi câu chuyện.
Sau khi kể xong một giai thoại về cách một triết gia hành xử, hai tác giả Roger-Pol Droit và Jean-Philippe de Tonnac không bao giờ chốt lại một bài học đạo lý kiểu như: “Qua câu chuyện này, chúng ta phải sống thế này, thế kia…”. (Đây là cái bệnh giáo điều mà sách self-help rất hay mắc phải).
Thay vào đó, họ chỉ đặt ra một câu hỏi. Họ ném quả bóng suy nghĩ sang cho người đọc. Việc của bạn là đọc câu hỏi đó, tự soi chiếu vào cuộc sống hiện đại của mình, và tự tìm ra câu trả lời. Triết học thực sự không phải là việc nhồi nhét chân lý của người khác vào đầu bạn, mà là việc kích thích não bộ của bạn tự sản sinh ra chân lý.
4. Cuốn sách này dành cho ai?
- Những người đang stress và cần những góc nhìn mới: Khi bạn thấy cuộc sống của mình quá ngột ngạt với các quy tắc, hãy đọc về những “kẻ điên” này để thấy sự tự do tự tại.
- Những ai muốn làm quen với Triết học phương Tây: Đây là cuốn sách “nhập môn” tuyệt vời nhất. Nó bỏ qua mọi thuật ngữ rối rắm để cho bạn thấy tính NGƯỜI (những tật xấu, những sự bốc đồng) của các triết gia.
- Bố mẹ muốn có tài liệu dạy con: Các câu chuyện ngụ ngôn trong sách rất ngắn và thú vị, hoàn toàn có thể dùng làm chuyện kể trước giờ đi ngủ để khơi gợi tư duy phản biện cho các bé lớn.
5. Điểm cộng & Điểm trừ (Review Công Tâm từ Quang VN)
Điểm cộng:
- Văn phong dịch thuật mộc mạc, dễ hiểu. Sách được phân chia rõ ràng, có phần chú thích và tiểu sử các triết gia ở cuối sách rất tiện tra cứu.
- Tính trào phúng cao, đọc nhiều đoạn phải bật cười vì độ “nhây” của các cụ ngày xưa.
Điểm trừ:
- Cuốn sách này (được xuất bản trong Tủ sách Tôi biết Tôi tin / NXB Đuốc Sáng) hiện nay khá hiếm trên thị trường và chủ yếu tồn tại dưới dạng sách cũ hoặc bản PDF scan. Bạn sẽ cần chịu khó “lùng sục” một chút nếu muốn cầm trên tay bản in giấy.
- Vì là những mẩu chuyện rời rạc, những ai mong muốn tìm hiểu một hệ tư tưởng triết học hoàn chỉnh, có lớp lang từ A-Z sẽ thấy cuốn sách này hơi “cưỡi ngựa xem hoa”.
Lời kết
Các bạn ạ,
Chúng ta đang sống trong một xã hội nơi ai cũng muốn mình trông thật thông minh, đạo mạo và tuân thủ mọi nguyên tắc để làm vừa lòng người khác.
Cuốn sách “Điên Như Hiền Giả” là một lời nhắc nhở hóm hỉnh rằng: Sự khôn ngoan tột đỉnh đôi khi lại khoác chiếc áo của sự rồ dại. Đôi lúc, chúng ta cần phải dám làm những điều “ngược đời”, dám từ bỏ những lối mòn tư duy an toàn để có thể chạm đến những sự thật sâu sắc nhất của cuộc đời.
Nếu bạn tình cờ tìm thấy cuốn sách này ở một tiệm sách cũ, đừng ngần ngại mang nó về nhé. Nó sẽ mang lại cho bạn những tràng cười sảng khoái và những phút giây suy ngẫm cực kỳ đáng giá đấy!
Thân mến, Quang VN
P.S: Bạn có bao giờ hâm mộ một hành động “chơi ngông” mang tính triết lý nào của các bậc vĩ nhân trong lịch sử không? Cùng chia sẻ với Quang ở phần bình luận để chúng ta cùng mở mang tầm mắt nhé!
Có thể bạn sẽ thích: